Ο Μεγάλος Μύθος της Ανακύκλωσης / Μέρος I

Οι περισσότεροι άνθρωποι αντιλαμβάνονται γενικά την ανακύκλωση ως μια διαδικασία κατά την οποία τα απόβλητα υποβάλλονται σε ανάκτηση υλικών και στη συνέχεια τα υλικά επιστρέφουν στην αγορά. Δυστυχώς, αυτό δεν ισχύει πάντα. Πιο συγκεκριμένα – ισχύει μόνο ορισμένες φορές, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για πλαστικά.

Ακόμη και οι πρωτοπόροι της ανακύκλωσης, όπως η Γερμανία, δεν μπορούν να επιτύχουν ποσοστό ανακύκλωσης πλαστικών αποβλήτων μέσω ανάκτησης υλικών μεγαλύτερο από 47%. Το υπόλοιπο ανακυκλώνεται μέσω ενεργειακής ανάκτησης. Απογοητευτικό; Ίσως. Ας διερευνήσουμε τους λόγους που βρίσκονται πίσω από αυτό.

Πρώτα απ’ όλα – Δεν είναι έγκλημα

Η ανακύκλωση μέσω «ενεργειακής ανάκτησης» αποτελεί σήμερα μια νόμιμη μέθοδο ανακύκλωσης, η οποία χρησιμοποιείται κυρίως για μη αξιοποιήσιμα πλαστικά. Ωστόσο, η νομοθεσία δεν καθορίζει ποιος τύπος πλαστικού θεωρείται «μη αξιοποιήσιμος» ή πιο δύσκολος στην ανακύκλωση. Η πραγματικότητα, επομένως, ρυθμίζεται από την αγορά.

Η σωστή διαλογή δεν ισοδυναμεί με άριστη ανακύκλωση (αν και αποτελεί ένα εξαιρετικό ξεκίνημα)

Στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες, η διαλογή των αποβλήτων αποτελεί πλέον καθιερωμένη πρακτική. Είτε οι χώρες εφαρμόζουν συστήματα επιστροφής εγγύησης είτε παρέχουν υποδομές που επιτρέπουν στους πολίτες να διαχωρίζουν εύκολα τα απόβλητά τους μέσω δημόσιων «χρωματιστών κάδων», οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες επιτυγχάνουν καλά έως πολύ καλά αποτελέσματα. Το συνολικό ποσοστό ανακύκλωσης στην Ευρώπη ανέρχεται σε 48%, ενώ το ποσοστό ανακύκλωσης αποβλήτων συσκευασίας φτάνει το 66%.

Πάρα πολλά ανακυκλώσιμα προς διαλογή

Ο απώτερος στόχος της ανακύκλωσης είναι η επιστροφή του υλικού στην αγορά – σε ανταγωνιστική ποιότητα, συγκρίσιμη με τα πρωτογενή υλικά. Ταυτόχρονα, πολλοί τύποι αποβλήτων αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διαδικασία της μηχανικής ανακύκλωσης (ορισμένοι από αυτούς είναι τεχνολογικά μη ανακυκλώσιμοι). Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διαδικασία ανακύκλωσης επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του υλικού – και, το σημαντικότερο, την τιμή του. Αυτοί οι δύο λόγοι καθιστούν τα δευτερογενή αυτά υλικά μάλλον μη ελκυστικά για την αγορά.

Πλαστικά Υψηλής Ποιότητας έναντι Πλαστικών Χαμηλής Ποιότητας

Οι ανακυκλωτές αγαπούν το PET (πολυαιθυλένιο τερεφθαλικό). Είναι υψηλής ποιότητας, πραγματικά επαναχρησιμοποιήσιμο και οικονομικά συμφέρον. Παρά την κακή εικόνα των πλαστικών, το διαφανές μπουκάλι PET εξακολουθεί να αποτελεί θησαυρό. Το ίδιο ισχύει και για άλλα χρώματα PET, αν και η ζήτηση είναι χαμηλότερη. Τα κουτιά αλουμινίου, οι σκληρές συσκευασίες ειδών φαρμακείου (HDPE) και το PP (σκληρό πολυπροπυλένιο) είναι επίσης πολύτιμα. Αντίθετα, τα λιγότερο δημοφιλή πλαστικά για ανακύκλωση είναι οι μικρές ή λεπτές συσκευασίες τροφίμων και οι συσκευασίες που αποτελούνται από περισσότερους από έναν τύπους πλαστικού. Επί του παρόντος, είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν στην αγορά τεχνολογίες ικανές να τα ανακυκλώσουν.

Γιατί λοιπόν να γίνεται διαλογή…;

Η ενεργειακή ανάκτηση εξακολουθεί να αποτελεί καλύτερη εναλλακτική λύση από την υγειονομική ταφή. Η σωστή διαλογή διασφαλίζει ότι το πλαστικό θα χρησιμοποιηθεί είτε για ανάκτηση υλικών είτε για ενεργειακή ανάκτηση. Επιπλέον, καινοτόμες τεχνολογίες εμφανίζονται συνεχώς. Είναι πολύ πιθανό ότι μέσα στα επόμενα χρόνια θα είναι δυνατή η ανακύκλωση αποβλήτων που σήμερα θεωρούνται μη ανακυκλώσιμα. Ας μην καταστρέψουμε, λοιπόν, τις υπεύθυνες συνήθειες διαλογής που με κόπο έχουμε αναπτύξει.

Θα θέλατε να μάθετε ποιο είναι το ποσοστό ανακύκλωσης στη χώρα σας; Ρίξτε μια ματιά στη συγκριτική μας ανάλυση της διαχείρισης αποβλήτων σε 38 κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ.

Σε αυτό το άρθρο, αποσαφηνίσαμε τη διαδικασία της ανακύκλωσης, εξηγήσαμε τη διαφορά μεταξύ διαλογής και ανακύκλωσης και αναδείξαμε τις σημερινές προκλήσεις. Στο επόμενο άρθρο αυτής της σειράς, θα προτείνουμε δράσεις και βήματα που μπορούν να ληφθούν για τη βελτίωση της κατάστασης τόσο από την πλευρά της πολιτείας όσο και από την πλευρά του ατόμου.