Συνέντευξη: στο εσωτερικό του νέου Συστήματος Επιστροφής Εγγύησης της Αυστρίας – η EWP μοιράζεται συμπεράσματα από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας

Το αυστριακό Σύστημα Επιστροφής Εγγύησης (Deposit Return Scheme, DRS) τέθηκε επίσημα σε λειτουργία την 1η Ιανουαρίου 2025, εισάγοντας εγγύηση ύψους 0,25 € για φιάλες PET και κουτιά αλουμινίου χωρητικότητας από 0,1 έως 3 λίτρα. Το σύστημα λειτουργεί από την EWP Recycling Pfand Österreich GmbH, τον κεντρικό μη κερδοσκοπικό φορέα που είναι υπεύθυνος για την οργάνωση και τη διαχείριση του εθνικού συστήματος επιστροφής.

Μιλήσαμε με τη Stefanie Ruckhofer, επικεφαλής Μάρκετινγκ της EWP, και τον Valentin Hamm, επικεφαλής Πληροφορικής της EWP, προκειμένου να κατανοήσουμε τη διαδρομή τους από τη σύλληψη της ιδέας έως την υλοποίηση, καθώς και τα επόμενα βήματα.

Πόσος χρόνος χρειάστηκε από την αρχική ιδέα έως την έναρξη λειτουργίας του Συστήματος Επιστροφής Εγγύησης και ποια ήταν τα βασικά ορόσημα;

(Stefanie Ruckhofer)
Η EWP Recycling Pfand gGmbH ιδρύθηκε στα τέλη του 2022 και ξεκίνησε τη δραστηριότητά της το 2023 με τη δημιουργία της οργανωτικής δομής και τη θεμελίωση των απαραίτητων υποδομών. Ένα καθοριστικό ορόσημο επιτεύχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023, με τη δημοσίευση της επίσημης κανονιστικής πράξης. Από εκείνη τη στιγμή, το Σύστημα Επιστροφής Εγγύησης διέθετε πλήρη νομική κάλυψη και όλες οι προσπάθειες επικεντρώθηκαν στην προετοιμασία της έναρξης λειτουργίας την 1η Ιανουαρίου 2025.

Ποιες ήταν οι προσδοκίες του κοινού και της βιομηχανίας πριν από την έναρξη;

Η βασική προσδοκία ήταν ξεκάθαρη: το σύστημα έπρεπε να λειτουργεί άψογα από την πρώτη ημέρα. Οι καταναλωτές έπρεπε να ενημερωθούν, οι παραγωγοί να προετοιμάσουν τα προϊόντα τους για τη μετάβαση και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς να είναι έγκαιρα ευθυγραμμισμένοι. Το γενικό κλίμα ήταν σε μεγάλο βαθμό θετικό, με έμφαση στην ετοιμότητα και την αξιοπιστία.

Πώς αξιολογείται το σύστημα σήμερα, μετά από σχεδόν έναν χρόνο λειτουργίας;

Έρευνες αγοράς δείχνουν ότι το 75 % των καταναλωτών υποστηρίζει το Σύστημα Επιστροφής Εγγύησης. Τα βασικά κίνητρα περιλαμβάνουν τη μείωση των απορριμμάτων στο περιβάλλον, με ήδη ορατές βελτιώσεις, καθώς και την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας μέσω της επιστροφής των υλικών ώστε να επαναχρησιμοποιούνται αποτελεσματικά.

Η EWP ανακοίνωσε πρόσφατα ότι έως τον Οκτώβριο είχαν επιστραφεί περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο δοχεία. Ποια είναι σήμερα η εικόνα των ποσοστών συλλογής;

Η συλλογή αυξήθηκε σταθερά κατά τους πρώτους μήνες, με εβδομαδιαία άνοδο. Σήμερα, τα ποσοστά έχουν σταθεροποιηθεί σε υψηλό επίπεδο. Η EWP συλλέγει πλέον από 7 έως 9 εκατομμύρια συσκευασίες κάθε εβδομάδα και, έως τα τέλη Νοεμβρίου 2025, ο συνολικός αριθμός ανερχόταν σε 1,2 δισεκατομμύρια επιστραφείσες φιάλες και κουτιά.

Βρίσκεται η Αυστρία ακόμη σε τροχιά επίτευξης του στόχου επιστροφής 80 %;

Σε αυτό το στάδιο, ο στόχος φαίνεται εφικτός. Η τελική επιβεβαίωση θα δοθεί τον Ιανουάριο, όταν θα δημοσιευθούν για πρώτη φορά τα πλήρη ετήσια στοιχεία.

Πέρα από το ποσοστό επιστροφής, ποιες είναι οι επόμενες προτεραιότητες της EWP;

Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που ακολουθούν είναι η ενίσχυση της κατανόησης των καταναλωτών. Πολλοί εξακολουθούν να αναρωτιούνται γιατί το Σύστημα Επιστροφής Εγγύησης είναι απαραίτητο, αφού υπήρχε ήδη ανακύκλωση. Είναι απαραίτητο να εξηγηθεί η διαφορά μεταξύ της «ανακύκλωσης του παρελθόντος» (τα υλικά συλλέγονταν, αλλά δεν ανακυκλώνονταν όλα) και της «ανακύκλωσης σήμερα», όπου τα υλικά επανεισέρχονται ουσιαστικά στους κύκλους παραγωγής.

Από τεχνικής πλευράς, η EWP σχεδιάζει την επέκταση των σημείων χειροκίνητης επιστροφής, διευκολύνοντας τη συμμετοχή μικρότερων καταστημάτων στο σύστημα. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την εγκατάσταση δημόσιων σημείων συλλογής, τα οποία θα μπορούσαν να ενισχύσουν σημαντικά τα ποσοστά επιστροφής σε ορισμένες περιοχές.

Επιπλέον, η EWP εξετάζει ειδικούς κάδους που θα επιτρέπουν στους πολίτες να αφήνουν συσκευασίες με εγγύηση για δωρεά, υποστηρίζοντας κοινωνικούς ή φιλανθρωπικούς οργανισμούς και βοηθώντας όσους δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να επιστρέφουν οι ίδιοι τις συσκευασίες.

Η εγγύηση των 0,25 € στην Αυστρία είναι μία από τις υψηλότερες στην Ευρώπη. Έχουν καταγραφεί περιπτώσεις απάτης και πώς αντιμετωπίζονται;

Η EWP διαθέτει ειδική ομάδα πρόληψης απάτης, η οποία αναλύει δεδομένα και συνεργάζεται στενά με τους λιανοπωλητές για τον εντοπισμό παρατυπιών. Ορισμένες περιπτώσεις έχουν ήδη εντοπιστεί και οδηγηθεί επιτυχώς στη δικαιοσύνη. Λαμβάνοντας υπόψη το σχετικά μικρό οικονομικό όφελος σε σύγκριση με τον υψηλό κίνδυνο εντοπισμού, οι απόπειρες απάτης παραμένουν περιορισμένες.

Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις για καταναλωτές, παραγωγούς και λιανοπωλητές;

Για τους καταναλωτές, η μεγαλύτερη αλλαγή ήταν συμπεριφορική: να μην συνθλίβουν τις φιάλες, να μαθαίνουν να διακρίνουν τις συσκευασίες με εγγύηση από τις επαναχρησιμοποιούμενες γυάλινες φιάλες και να προσανατολίζονται σε ράφια που περιλάμβαναν ταυτόχρονα παλαιά προϊόντα, νέα προϊόντα με εγγύηση και διεθνείς συσκευασίες με εγγύηση.

Για τους παραγωγούς, η μετάβαση απαίτησε σημαντικές λειτουργικές αλλαγές — από την ενημέρωση των κωδικών GTIN και των ετικετών έως την εκπαίδευση των ομάδων και την προσαρμογή στις υποχρεώσεις μηνιαίας αναφοράς. Οι λιανοπωλητές χρειάστηκε να επενδύσουν σε αυτόματα μηχανήματα επιστροφής, να αναπτύξουν εσωτερικές διαδικασίες, να εκπαιδεύσουν το προσωπικό και να διαχειριστούν τον αποθηκευτικό χώρο. Για τα μικρά καταστήματα που διαχειρίζονται χειροκίνητες επιστροφές, η δημιουργία ενός αποδοτικού συστήματος αποτέλεσε σημαντική πρόκληση.

Ποια ήταν τα βασικά στοιχεία πίσω από την επιτυχημένη εφαρμογή του Συστήματος Επιστροφής Εγγύησης στην Αυστρία;

Ο προσεκτικός σχεδιασμός, οι δομημένες διαδικασίες και μια έμπειρη ομάδα ήταν καθοριστικής σημασίας. Εξίσου σημαντική ήταν η άριστη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων — λιανοπωλητών, παραγωγών και βιομηχανικών εταίρων. Η τακτική επικοινωνία και η κοινή δέσμευση διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση μιας ομαλής έναρξης του συστήματος.

Επισημάνσεις από το Τμήμα Πληροφορικής — με τον Valentin Hamm, επικεφαλής Πληροφορικής της EWP

Πώς συμβάλλει η Sensoneo στο Σύστημα Επιστροφής Εγγύησης της Αυστρίας;

Η Sensoneo είναι ένας από τους βασικούς προμηθευτές SaaS της EWP. Η λύση της υποστηρίζει σχεδόν όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και τις διαδικασίες που σχετίζονται με το σύστημα εγγύησης. Από την πρώτη ημέρα επιτεύχθηκε υψηλός βαθμός αυτοματοποίησης, ο οποίος συνεχίζει να βελτιώνεται μέσω της στενής συνεργασίας μεταξύ της Sensoneo και της EWP.

Πώς αξιολογείτε τη συνεργασία με τη Sensoneo; Ποια είναι η μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία της;

Η Sensoneo είναι ένας αξιόπιστος εταίρος που παρέχει μια σταθερή λύση λογισμικού, σχεδιασμένη ειδικά για τη διαχείριση ενός εθνικού συστήματος επιστροφής εγγύησης. Η εμπειρία της από άλλες χώρες αποδείχθηκε εξαιρετικά πολύτιμη κατά την υλοποίηση του αυστριακού συστήματος το 2024, και η Sensoneo συνεχίζει να λειτουργεί ως στρατηγικός συνομιλητής κατά τη διερεύνηση νέων ιδεών και λύσεων. Με λογισμικό υψηλής ποιότητας που παραδίδεται έγκαιρα, η EWP προσβλέπει στην περαιτέρω ανάπτυξη νέων λειτουργιών σε συνεργασία με την επαγγελματική και άκρως παρακινημένη ομάδα της Sensoneo.

Μια οπτική από τη Sensoneo

Ο Peter Knaz, αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Sensoneo, υπογραμμίζει την ετοιμότητα της EWP για την έναρξη λειτουργίας:

«Η ομάδα της EWP ήταν εξαιρετικά επαγγελματική και άριστα προετοιμασμένη από την πρώτη ημέρα. Το πλαίσιο του αυστριακού συστήματος είχε ήδη αναλυθεί διεξοδικά και προσαρμοστεί στις εθνικές ιδιαιτερότητες, γεγονός που επέτρεψε, σε συνεργασία με τη Sensoneo, έναν ομαλό σχεδιασμό των διαδικασιών.

Εκτιμούμε ιδιαίτερα την έντονη έμφαση στην ασφάλεια, καθώς και την ανάπτυξη μοναδικών εργαλείων για την αντιμετώπιση της διασυνοριακής απάτης, με την υποστήριξη άριστα ευθυγραμμισμένων ομάδων πληροφορικής και από τις δύο πλευρές.

Είμαστε ιδιαίτερα τιμημένοι που συμμετέχουμε στην επιτυχημένη έναρξη και λειτουργία του αυστριακού Συστήματος Επιστροφής Εγγύησης και προσβλέπουμε στη συμβολή μας στα μελλοντικά επιτεύγματα — στην επίτευξη υψηλών ποσοστών συλλογής και στη διασφάλιση ευκολίας για τους καταναλωτές.»